Tagged: magic

Thai Mysteries 5

กรรภิรมย์. ฉัตร ๕ ชั้นสำรับหนึ่ง ทำด้วยผ้าขาวลงยันต์เขียนด้วยเสนสีทอง คันฉัตรเป็นไม้ปิดทอง เป็นเครื่องสุงสำหรับกางนำหน้าพระราชยานในพระบวนพยุหยาตรา หรือเชิญนำหน้ากระบวนแห่ช้างเผือกขึ้นระวาง.

Ganpirom: a five-tiered umbrella made of white fabric inscribed with golden magic symbols (yantras) and having a gilded shaft. It is used as a regalia at the front of parading troops or in processions of royal elephants.

From which can be seen the importance of yantras at the highest level of the state.

กระทะทองแดง. กระทะขนาดใหญ่ร้อนจัด ใช้ต้มคนทำบาปในนรกภูมิ.

Krata-tongdeng: burning hot, large frying pans where the sinners are fried in the hell pits.

กระบองกลึง. ไม้ยาวที่กลึงเป็นรูปกระบองมีด้ามจับปิดทอง ใช้สำหรับถือเข้าขบวนแห่ช้าง.

Krabong-kleung: a long wand turned with a lathe and having a gilded handle, carried along at elephant processions.

กระบองแดง. ไม้กระบองกลึงกลม มีด้ามจับปิดทอง ตัวกระบองทาชาดซึ่งมีสีแดง ตอนปลายแกะเป็นลายดอกจอกปิดทอง เป็นของพระราชทานสำหรับหมอหลวง ใช้แสดงสิทธิ์ในการเก็บสมุนไพรได้ทั่วราชอาณาจักร.

Krabong-deng: ‘the red wand,’ a wand turned with a lathe, gilded at the handle, its body coated with vermilion red, its tip gilded too and sculpted in the shape of a shellflower, or water cabbage (Pistia stratiotes). The object is proferred to the royal physician at his investiture and symbolizes the privilege to collect medicinal herbs and plants in the kingdom.

กริ่ง. เครื่องบอกสัญญาณ ใช้วิธีสั่นหรือกด; พระเครื่องรางขนาดเล็ก ทำด้วยโลหะ ภายในองค์พระกลวง มีวัตถุมงคลบรรจุอยู่ เวลาเขย่าจะดังกริ่ง ๆ จึงเรียกว่า พระกริ่ง.

Kring: 1/ the onomatopoeia ‘kring’ 2/ a small-sized, hollow metal amulet inside which is encased a sacred object. When the amulet is shaken, it produces the sound ‘kring kring,’ hence its name pra-kring.

กามภพ. ที่เกิดของผู้ที่ยังข้องเกี่ยวอยู่ในกาม, โลกที่อยู่อาศัยของผู้เสพกาม ได้แก่ อบายภูมิ ๔ (นรกภูมิ ติรัจฉานภูมิ เปรตวิสัยภูมิ อสุรกายภูมิ) มนุษยโลก ๑ และสวรรค์ ๖ ชั้น (จาตุมหาราชิ ดาวดึงส์ ยามา ดุสิต นิมมานนรดี ปรนิมมิตวสวัตดี) รวมเป็น ๑๑, กามภูมิหรือกามธาตุ ก็ว่า.

Kampop: the birthplace of those still involved in carnal lust (kama); the dwelling world of those dependent on sensuality, namely the four abaipum (see that word here) (the hell pits and the respective worlds of beasts, pretas and asuras), the human world, and the six heavens (Tjatumaharachik, Daowadeung, Yama, Dusit, Nimmanoradi, and Paranimmittawat-Sawatdi), eleven in total.

เกียรติมุข. อมนุษย์ซึ่งเป็นบริวารของพระศิวะ รูปหน้าเป็นยักษ์ปนสิงห์ ไม่มีคางตากลมถลน ปากแสยะ ไม่มีร่างกายและแขนขา เชื่อว่าเป็นเทพเจ้ารักษาธรณีประตูเพื่อขับไล่เสนียดจัญไร มักสร้างไว้เหนือซุ้มประตูทางเข้า, กาฬมุขหรือหน้ากาฬ ก็เรียก.

Kiatmuk: ‘glory head,’ a nonhuman being in god Shiva’s retinue. It has a grinning, half-ogre (yaksa) half-singha lion face with no apparent protruding chin. It possesses no body nor limbs. They are believed to be guardian gods of thresholds, driving evil away. They are often engraved on arched gates. Also known as kalamuk or nakan, ‘black head.’

ข้าวเภา. ชื่อข้าวคลุกด้วยสีเหลือง สีแดง ปั้น เป็นก้อน ๆ ใช้ในพิธีธนญชัยบาศรับช้างเผือกของพราหมณ์พฤฒิบาศ. = กระยาสังแวง. ข้าวเสกปั้นเป็นก้อน ๆ ใช้ในพิธีรับช้างเผือก.

Kaopao: lumps of rice mixed with yellow and red pigments, used in the admission ceremony of royal (albino) elephants by preutibat brahmans, i.e. the class of brahman priests dedicated to ceremonies dealing with elephants. Same as Krayasangweng: holy rice in lumps used in the admission ceremony of royal elephants.

So-called brahmans have kept playing a role at the Thai royal court and in Thai society after the introduction of Buddhism, yet they are not recognized as part of the Vedic Hindu world community that includes the religious traditional communities of India, Nepal, and Bali (Indonesia). These priests are often invited to perform ceremonies with Buddhist monks at events such as marriages.

Here is a testimony of their presence from French scholar Pierre Lefèvre-Pontalis (my translation):

‘Like in Cambodia, there still exist today at the court of the Siamese kings brahmans who preside over certain official ceremonies, cast horoscopes, and determine auspicious days and times. Those who serve the brahmanic temple in Bangkok originate from Ligor in the Malay peninsula. Under the direction of Raja Khrou Vamathib, who accompanies the king in all his trips, they have achieved the degree of scepticism and readiness to oblige necessary in a Buddhist court where, if it is not believed in the divinity of the master (Lord Buddha), the idea that any god could be superior to him in the celestial hierarchy would never be admitted. ‘According to the scriptures, Mr Foucher wrote, Shakyamuni himself would always have denied being a god only because he is much more than that.’

The head of the brahmans in Bangkok himself is much at pain to distinguish between the gods that he is serving. Imbued with the idea that the Buddha is superior to all of them, he recognizes as orthodox images of Shiva (in Siamese Phra In Suen) only those representing the highest god having a Buddha sitting in his hair. Vishnu too is admitted only in the quality of Narayan (the Phra Narai of the Siamese), a complex god that procedes directly from Hinduism.’ (Notes sur des amulettes siamoises, 1926)

The original quote:

« Comme au Cambodge, il y a encore de nos jours, à la cour des rois de Siam, des Brahmes qui président à certaines cérémonies officielles, tirent les horoscopes, désignent les jours et les heures favorables. Ceux qui desservent à Bangkok le temple brahmanique sont originaires de Ligor dans la péninsule malaise. Sous la direction de Raja Khrou Vamathib, qui accompagne le souverain dans tous ses déplacements, ils ont atteint le degré de complaisance et de scepticisme nécessaire en une cour bouddhiste, où, si l’on ne croit pas à la divinité du maître, on ne saurait cependant admettre qu’aucun dieu lui soit supérieur dans la hiérarchie céleste. ‘Si l’on en croit les textes, a dit M. Foucher, Çakyamuni lui-même n’aurait toujours nié qu’il fût un dieu que parce qu’il était bien davantage.’

Le chef des Brahmes de Bangkok lui-même a bien de la peine à distinguer les divinités dont il a la garde. Pénétré de l’idée officielle que Bouddha est supérieur à toutes, il ne reconnaît comme images orthodoxes de Siva (Phra In Suen en siamois) que celles où le plus grand des dieux porte un Bouddha assis dans sa chevelure. Visnu lui aussi n’est admis qu’en qualité de Narâyana (Phra Naraï des Siamois), dieu complexe qui procède directement de l’hindouisme. »

คด. วัตถุเนื้อแข็งคล้ายหินที่เกิดอยู่ในสัตย์หรือพืช ถือเป็นเครื่องรางอย่างหนึ่ง.

Kot: an object hard like a stone and found inside some animals and plants, used as amulet.

It is the bezoar, which is considered to have supernatural properties in many, if not all traditions around the world.

คันธมาทน์. ว. ที่ทำสัตว์มัวเมาด้วยกลิ่นหอม. น. ชื่อภูเขา หมายถึง ภูเขาผาหอม.

Kantamat: as an adjective, it means: making animals intoxicated through perfumes. As a noun it designates a legendary mountain, ‘the perfume mountain.’

This mountain is located in Himmapan forest. Its fragrance comes from various wood essences and plants. There are caves in it, namely the golden cave, the crystal cave, and the silver cave. It is inhabited by the Pratyekabuddhas, who became Buddhas without the guidance of Lord Buddha.

งั่ง. ประติมากรรมชนิดหนึ่ง หล่อด้วยโลหะอย่างพระพุทธรูป นั่งขัดสมาธิ ลำตัวเกลี้ยง ไม่มีจีวรและสังฆาฏิ มีแต่กรองคอโลหะที่ใช้หล่อมักประสมทองแดงมากกว่าอย่างอื่น จึงเรียกว่า พระงั่ง ซึ่งแปลว่า พระทองแดง; เรียกพระพุทธรูปที่ยังไม่ได้ทำพิธีเบิกพระเนตร.

Ngang: 1/ a kind of image cast with metal for Buddha images, sitting in samadhi position, with even torso uncovered, having no robe nor sash (two of the three customary garments of monks: see trai-tjiwon here), only a garland around the neck. Being cast with a much greater admixture of copper than other images, it is called pra-ngang (pra-‘copper’) 2/ the name of a Buddha image when it has not yet received the final touch, that is, the completion of the eyes (the ceremony during which this is performed is called pitibeukpranet, that is, ‘the opening up of the eyes.’)

งาสาน, พัดงาสาน. (โบ) พัดยศ สานด้วยงาช้าง เป็นเครื่องหมายของฝ่ายอรัญวาสี.

Ngasan or Pat-ngasan: (formerly) a fan of rank made of ivory, emblem of the Aranyawasi sect–monks who were dwelling in the forest.

จักรวาล. อาณาบริเวณแห่งภพหรือภูมิทั้ง ๓ ตามความเชื่อในพระพุทธศาสนาแบ่งออกเป็น กามาวจรภูมิ รูปาวจรภูมิ และอรูปาวจรภูมิ; เทือกเขาในนิยาย เป็นเหมือนกำแพงล้อมรอบโลก และเป็นเขตกั้นแสงสว่างกับความมืด.

Tjakarawon: (from Sanskrit chakravala) 1/ the three divisions of the universe according to the Buddhist faith, namely a/the worlds of sensuality, b/the worlds of corporeal Brahmans, and c/the worlds of shapeless Brahmans. On these notions, see Ruppaprom and Aruppaprom here; these Brahmans are not the priests but gods 2/ a legendary moutain range surrounding the world like a wall and the border between light and the darkness beyond.

จตุรภูมิ. ภูมิ ชั้น หรือพื้นของจิต มี ๔ ภูมิ คือ ๑. กามาวจรภูมิ ภูมิของผู้ท่องเที่ยวในกามภพ ๒. รูปาวจรภูมิ ภูมิของผู้ท่องเที่ยวในรูปภพ ๓. อรูปาวจรภูมิ ภูมิของผู้ท่องเที่ยวในอรูปภพ ๔. โลกุตรภูมิ ภูมิอันพันจากโลก.

Tjaturapum: the four levels of the mind, namely a/Kamawatjorapum, the reality of those who are travelers in Kampop (the world of the senses, see that word), b/Rupatjorapum, for the travelers in Ruppapop, c/Arupatjorapum, for the travelers in Aruppapop, and d/Lokutarapum, the world detached from the world.

จอ๋. เรียกลิงหรือเด็กที่ซนอย่างลิงว่า อ้ายจ๋อ.

Tjo: the name for addressing a monkey, or a child mischievous like a monkey.

จีนเต็ง. หัวหน้าหรือผู้คุมคนงานที่เป็นชาวจีนในโรงยาฝิ่นหรือบ่อนเป็นต้น.

Tjinteng: the Chinese boss of an opium den or of a gambling den.

ฉัพพยาปุตตะ. พญานาคตระกูลสีรุ้ง.

Chappayaputta: a rainbow-colored naga.

With respect to the color of their scales, there are three other kinds of nagas: golden nagas, green nagas, and black nagas. Rainbow nagas are extremely beautiful.

เฉลว. เครื่องหมายอย่างหนึ่ง ทำด้วยตอกหักขัดกันเป็นมุม ตั้งแต่ ๕ มุมขึ้นไป ใช้ปักบนหม้อต้มยา ปักเป็นเครื่องหมายบนสิ่งของที่จะขาย ปักบอกเขต ปักป้องกันรังควาน เป็นต้น, ฉลิว หรือตาเหลว ก็เรียก.

Chaleo: a sign made of thin bamboo strips crossing themselves at angles in the shape of a five-pointed star. It is stuck above caldrons where medicines are boiled, or on trading goods, or as an indication of place, or as a talisman against possession by ghosts, etc. Also called chaliu or taleo.

As the picture shows, this is the five-pointed star, the pentagram or pentacle (Drudenfuß in German, that is, the foot of the malevolent spirit called a drude–spirits that were believed to have feet like those of geese), and partakes its mystical and apotropaic usages.

ช้างเนียม. ช้างที่มีลักษณะพิเศษ ๓ ประการ ได้แก่ พื้นหนังดำ เล็บดำ และงามีลักษณะอย่างรูปปลีกล้วย.

Chang-niam: an elephant having three distinct qualities, namely a black skin, black toenails, and banana-shaped tusks.

ช้างสำคัญ. (กฎ) ช้างที่มีมงคลลักษณะ ๗ ประการ ได้แก่ ตาขาว เพดานปากขาว เล็บขาว ขนขาว พื้นหนังขาวหรือสีคล้ายหม้อใหม่ ขนหางขาว และอัณฑโกศขาวหรือสีคล้ายหม้อใหม่.

Chang-samkan: (law) an elephant having the seven auspicious marks that make him (given mark 7 I understand it has to be a male: see below) a royal elephant by right, namely white eyes, white palate, white toenails, white hair, white or clay-colored skin, white tail hair, and white or clay-colored penile sheath (as the following picture seems to show; or else this is a appendage of which function I am not cognizant; the word used for mark 7 is rare and direct from Pali/Sanskrit, literally it would mean ‘testicle urn’ but is translated as eggshell, which cannot be correct in the case of elephants).

The marks indicate albinism, hence the more common name of royal elephants as albino elephants (or ‘taro elephants’ because the flesh of the taro root is bright white). All royal elephants, however, are not albino in the scientific sense of the term and yet all possess the seven auspicious marks according to the Thai specialists.

เซียมซี. เครื่องทำนายโชคชะตาตามศาลเจ้าหรือวัด ลักษณะเป็นติ้วไม้ไผ่มีหมายเลขกำกับใส่ในกระบอก ผู้เสี่ยงทายต้องเขย่าให้ร่วงจากกระบอกได้หมายเลขใดก็ไปดูคำทำนายใบเซียมซีหมายเลขนั้น.

Siamsi: (from Chinese) a system of fortune-telling practised in shrines (Chinese) and temples. Bamboo sticks marked with numbers are placed in a cylinder, the person shakes the cylinder until one or several sticks fall off and then deciphers the meaning of the numbers on a poster. (See also Tiu)

This Chinese ancient practice has a lot in common with the system known in English as ‘casting lots,’ from the Bible (Numbers 26:55 for instance).

ดอกดั้ว. เขาสัตว์ที่นิยมว่าเป็นของวิเศษ (คุ้มไฟไหม้บ้าน) เช่น เขาวัวบางชนิด ในตำราเขาพระโค เรียกว่า เขาดอกดั้ว.

Dok-dua: an animal’s horn revered as a magic object (protecting a house from fire), for instance the horn of various species of buffalo or, in the ancient texts, the horn of a sacred cow.

ดาวโจร. ดาวที่เชื่อกันว่ามีอิทธิพลทำให้เจ้าชะตาเป็นโจร. => ญาติดาวโจร. บุคคลที่ไม่น่าไว้วางใจ.

Dao-tjon: in astrology, a star believed to make a thief of the person born under its influence. =>Yati-dao-tjon: unreliable people.

ตรีภพ, ครีภูมิ, ตรีภูวะ, ตรีโลก. ภพทั้งสาม ได้แก่ กามภพ รูปภพ อรูปภพ, ตามไสยศาสตร์หมายถึง สวรรค์ มนุษยโลก บาดาล, ไตรภพ ก็ใช้.

Tripop, Tripum, or Tripuwa: the three worlds, namely the world of the senses, the world of the corporeal Brahmans, and the world of the incorporeal Brahmans; in popular belief, the heavens, the world of men, and the netherworld.

ตะปิ้ง. เครื่องปิดที่ลับของเด็กผู้หญิงทำด้วยโลหะ เช่น ทอง นาก เงิน มีทั้งแบบสานและตีขึ้นรูป.

Taping: a covering for little girls’ genitals, made of metal, for instance gold, colored gold (alloy of gold, silver and copper) or silver, existing in various plaiting styles and shapes.

It is largely an item of the past when Thai children walked about naked most of the time. Poor people would cover their daughters’ genitals with pieces of coconut shell but the wealthy classes would have these fancy coverings known as taping crafted for their own daughters.

ติ้ว. ไม้ซี่แบน ๆ ชิ้นเล็ก ๆ มักทำด้วยไม้ไผ่ ยาวประมาณ ๑-๒ คืบ ใช้สำหรับคะแนน ถ้าส่วนปลายมีเครื่องหมายหรือเลขกำกับไว้ ใช้สำหรับเสี่ยงทาย เช่น สั่นติ้วเซียมซี หรือสำหรับใช้แทนสลาก.

Tiu: (from Chinese) sticks often made of bamboo, from 25 to 50 centimeters long, used to score points or, if marked with symbols or numbers, for fortune-telling (see Siamsi) or lottery.

ทโมน. ใหญ่และมีกำลังมาก, ใช้แก่สัตย์ตัวผู้ที่เป็นเจ้าฝูง เช่น ลิงทโมน.

Tamon: big and strong, said of an animal that is the leader of its group, for instance a monkey (ling tamon).

Known in zoology as the alpha male. Yet this scientific name is quite recent, whereas the Thai word is presumably as old as the language itself, and I do not know of any equivalent in vernacular Western languages. Were we to consider patois or dialectal forms of these languages, we might find a similar concept.

นางกวัก. ชื่อรูปศักดิ์สิทธิ์ที่มักแกะสลักเป็นรูปหญิงนั่งกวักมือสำหรับบูชา โดยเชื่อว่าจะเรียกโชคลาภมาหาผู้เป็นเจ้าของหรือมีโชคด้านค้าขาย.

Nang-kwak: ‘the beckoning maiden,’ a certain holy image carved in the shape of a sitting woman beckoning with her hand, believed to bring its owner good luck, in general or in business matters.

น้ำมนต์, น้ำมนตร์. น้ำที่เสกเพื่อนำมาอาบ กิน หรือประพรมกาย เพื่อความเป็นสีรีมงคล.

Nam-mon: ‘mantra water,’ consecrated water for bathing, drinking, or sprinkling, as a blessing.

น้ำมันพราย. น้ำมันที่ได้จากการใช้ไฟลนปลายคางศพหญิงตายทั้งกลม เชื่อว่าเมื่อนำไปดีดใส่ผู้หญิงจะทำให้หญิงนั้นหลงรัก.

Nam-man-prai: an oil collected from the burning corpse of a woman died while pregnant. It is believed that when the oil is sprinkled on a woman, that woman falls in love.

น้ำมันมนตร์. น้ำมันมะพร้าวที่ผ่านการเสกเป่าใช้ทาถูนวดแก้เมื่อยขบหรือเคล็ดขัดยอกเป็นต้น.

Nam-man-mon: ‘mantra oil,’ coconut oil activated by magic formulas and used as ointment or massage oil to heal stiffness, sores, and sprains.

บาดาล. นาคพิภพเป็นที่อยู่ของนาค.

Badan: (from Sanskrit Patala) the underground world of the nagas.


Banpratu-pradapmuk: mother-of-pearl inlaid door panel. I added no Thai definition for this compounded word because the compound talks of itself. The following picture gives an idea of the beauty of this craft.

เบี้ยแก้. ชื่อหอยทะเลกาบเดี่ยวพวกหอยเบี้ย ในวงศ์ Cypraeidae ใช้ทำยาหรือเครื่องราง.

Bia-ke: the humpback cowry, chocolate cowry, or mourning cowry (Mauritia mauritiana), used to make medicines or as amulet.

ใบเมี่ยง. ผ้าสำหรับห่อศพเข้าโกศ; เรียงใบทองหลางหรือใบชะพลูที่กินกับเมี่ยงคำว่า ใบเมี่ยง.

Bai-miang: 1/cloth wrapped around a corpse in a mortuary urn 2/the arrangement of coral-tree or wild-betel (Piper sarmentosum) leaves used in Thai cuisine for food wrapped in leaves.

I find the dual meaning interesting.

ฝังเข็ม. แทงปลายเข็มที่ชโลมน้ำมันมนตร์ลงในเนื้อแล้วเสกให้เข้าไปในแขน เชื่อกันว่าเพื่อให้อยู่ยงคงกระพัน; แทงเข็มลงตามจุดต่าง ๆ ของร่างกายเพื่อรักษาโรคตามตำราแพทย์แผนจีน.

Fang-kem: 1/ to jab into a limb the tip of needle besmeared with mantra oil (see Nam-man-mon) and recite incantations in order to make it penetrate the limb, in order to grant invulnerability 2/ Chinese acupuncture.

พเนก. หมอนสำหรับช้างหนุนนอน.

Panek: a pillow for supporting a sleeping elephant.

พิรอด. ชื่อแหวนชนิดหนึ่ง ถักด้วยผ้ายันต์หรือด้ายดิบ ใช้เป็นเครื่องราง.

Pirot: a ring made of fabric inscribed with yantras or of holy cotton yarn (see Sai-sin), used as amulet.

มกรกุณฑล. เคื่รองประดับหูมีรูปคล้ายมังกร.

Makorakunton: dragon-shaped earrings.

มิ่งเมีย. เมียที่นำสิ่งมงคลมาสู่สามีและครอบครัว.

Ming-mia: a woman who is auspicious to her husband and family.

มีดหมอ. มีดศักดิ์สิทธิ์สำหรับใช้ในพิธีขับไล่ผีเป็นต้น.

Mit-mo: a magic knife used among other things in exorcisms.

ยาแฝด. ยาหรือสิ่งที่ผู้หญิงให้สามีกินเพื่อให้หลงรักตนคนเดียว มักปรุงขึ้นตามพิธีทางไสยศาสตร์.

Ya-fet: something that a woman gives her man to eat in order to make him love her at the exclusion of any other woman, usually cooked while performing magical rites.

รุกขมูลิกธุดงค์. การธุดงค์ ๑ ใน ๑๓ อย่าง ซึ่งภิกษุจะต้องสมาทานว่าจะอยู่โคนต้นไม้เป็นประจำ.

Rukkamulika-tudong: one of the thirteen different so-called tudong observances that a monk performs for merit-making, here making his habitual dwelling at the foot of a tree.

ลูกแก้ว. ลูกกลมทำด้วยแก้วที่หมอดูใช้ในการทำนายโชคชะตา; เด็กที่โกนหัวเตรียมบวชเป็นสามเณร.

Look-keo: a glass marble; more specifically, glass marbles used by shamans to foresee the future; a boy who has shaved his head as required for being ordained a novice.

ลูกช้าง. คำสรรพนามบุรุษใช้แทนตัวผู้พูดซึ่งพูดกับเจ้าซึ่งเป็นผี เช่น เจ้าป่าเจ้าเขา เป็นต้น.

Look-chang: the pronoun ‘I’ when the speaker is a spirit of the forests and the fields.

I can’t say for certain why–or whether it is fortuitous or not–the very phrase used to this effect also means a baby elephant.

สายสิญจน์. ด้ายดิบสีขาวที่นำมาใช้ในพิธีทางศาสนา เช่น ที่พระถือในเวลาสวดมนต์ หรือที่วงรอบบ้านเรือนเพื่อให้เป็นสิริมงคลเวลาทำบุญที่บ้าน.

Sai-sin: a thread of white cotton yarn used in various religious ceremonies, for instance when monks are praying (it then goes from one to the other, resting on their hands and forming a line between them) or surrounding a house to make it auspicious ground during a blessing ceremony.

สุบรรณ. ครุฑ.

Suban: ‘the wonderful ones,’ another name of the garudas.

There exist five kinds of garudas with respect to their appearance, namely those who are entirely humanlike except that they possess wings, those with a human body and a birdlike head, those with a human body and birdlike head and wings, those with a birdlike body and a human head, and those who are completely like birds. Garudas live in the first heaven Tjatumaharachik. They eat divine foods same as the devas but also fruits and meat, and even nagas.

หงส์ร่อนมังกรรำ. วิธีที่เมียเสน่ห์ให้ผัวรัก หลงใหลจนขลาดกลัว เช่น ขึ้นไปนั่งคร่อมบนหม้อข้าวที่ให้สามีกินเป็นต้น.

Hongron-mangkonram: ‘hovering swan, dancing dragon,’ a charm ceremony performed by a woman to make her man crazy in love with her and chicken-hearted (toward other women), for instance by bestriding the cooking pot before giving her man the rice to eat etc.

The bestriding of the cooking pot here described applies to the ‘hovering swan’ part of the charm and is shown in the picture below. The ‘dancing dragon’ part involves bath water that the woman then uses for cooking.

April 2017

Look for the previous issues of the series in the Index page.








Thai Mysteries / ความลึกลับไทย

กาฬาวก. ชื่อช้างตระกูล ๑ ใน ๑๐ ตระกูล กายสีดํา ช้าง ๑๐ ตระกูล คือ ๑. กาฬาวกหัตถี สีดํา ๒. คังไคยหัตถี สีเหมือนสีน้ำไหล ๓. ปัณฑรหัตถี สีขาวดังเขาไกรลาส ๔. ตามพหัตถี สีทองแดง ๕. ปิงคลหัตถี สีทองอ่อนดั่งสีตาแมว ๖. คันธหัตถี สีไม้กฤษณา มีกลิ่นตัวหอม ๗. มงคลหัตถี สีนิลอัญชัน มีกิริยาท่าทางเดินงดงาม ๘. เหมหัตถี สีเหลืองดั่งทอง ๙. อุโบสถหัตถีสีทองคํา ๑๐. ฉัททันตหัตถี กายสีขาวบริสุทธิ์ดั่งสีเงินยวง แต่ปากและเท้าสีแดง. / “ช้าง ๑๐ หมู่” หรือ ช้าง ๑๐ ตระกูล ในคัมภีร์ไตรภูมิโลกวินิจฉัย ได้แก่ กาฬาวกหัตถี (ช้างดำ) คังไคยหัตถี (ช้างที่เกิดแถบแม่น้ำคงคา) ปัณฑรหัตถี (ช้างเผือก) ตัมพหัตถี (ช้างแดง) ปิงคลหัตถี (ช้างเหลือง) คันธหัตถี (ช้างที่มีกลิ่นหอม) มงคลหัตถี(ช้างที่เดินงาม) เหมหัตถี (ช้างสีเหลืองดั่งทอง) อุโบสถหัตถี (ช้างสีทอง) และ ฉัททันตหัตถี (พญาช้าง). Galawaga. One of the ten families of elephants, namely: 1 Galawaga-Hati (black elephant); 2 Dangkai-Hati (colour like that of running water); 3 Pantara-Hati (silver white); 4 Tamop-Hati (copper); 5 Pingkon-Hati (pale gold, like a cat’s eye); 6 Kanta-Hati (colour of eaglewood, and the elephant emanates a sweet fragrance); 7 Mongkon-Hati (colour of blue pea vine, and its motions are graceful); 8 Hem-Hati (yellow like gold); 9 Ubosot-Hati (golden); 10 Chattan-Hati (pure white like smolten silver, but mouth and feet are red). / Other definition: The ten families of elephants in the Triphum [cosmology scriptures] are: 1 black elephant; 2 elephant born in the Ganges; 3 albino elephant; 4 red elephant; 5 yellow elephant; 6 fragrant elephant; 7 graciously moving elephant; 8 gold-yellow elephant; 9 golden elephant; 10 king of elephants. [As one can see, the two lists are only partially concurring. Furthermore, the first list does not mention any legendary aspect in these elephant families, as if they were applying to real world elephants. Although the colours ascribed to some of these elephants may seem rather odd, the system could well serve to distinguish different skin nuances of elephants from the real world. The second source, however, indicates that these elephants are mythical.]

กิงบุรุษ. สัตว์ชนิดหนึ่งในนิยาย ตัวเป็นม้า หัวเป็นคน แต่ตามคติไทยว่า เป็นอมนุษย์พวกหนึ่งอยู่ในป่าหิมพานต์ ท่อนล่าง เป็นนก ท่อนบนเป็นคน. Kingburut. A legendary animal having the body of a horse and a human face. In Thai folklore, however, it is a creature with the lower half being of a bird, the upper half of a man, and living in Himmapan forest [the forest surrounding Mount Meru, which is, in Hindu mythology, the sacred mountain at the centre of the universe]. กินนร. อมนุษย์ในนิยาย มี ๒ ชนิด ชนิดหนึ่งเป็นครึ่งคนครึ่งนก ท่อนบนเป็นคน ท่อนล่างเป็นนก อีกชนิดหนึ่งมีรูปร่างเหมือนคน เมื่อจะไปไหนมาไหน ก็ใส่ปีกใส่หางบินไป. Kinnon. A legendary creature of which two different species exist, one being half-bird and half-human (upper part human, lower part bird-like), the other having a man-like appearance and a flying motion with wings and tail. กินรี. กินนรเพศหญิง. Kinari. A female kinnon. [According to some other definitions than those given here, kinnon is the generic name, kinari the female, and kingburut the male.]

แก้วสารพัดนึก. แก้วที่เชื่อกันว่า ถ้าผู้ใดมีอยู่แล้ว นึกอะไรได้อย่างใจ. Keow-Sanpat-Neuk. “Wish crystal,” a magic crystal enabling its owner to realize his or her wishes.

ขษีณาศรพ. ผู้สิ้นกิเลสแล้ว หมายถึง พระอรหันต์ (สก. สิ้นไป + กิเลส). Ka-Si-Nasop. A person beyond desire, i.e. an arahant (awakened), a Buddhist saint. (from Sanskrit: beyond desire).

คันธกุฎี. กุฎีที่มีกลิ่นหอม หมายถึง หมู่กุฎีที่สร้างขึ้นเป็นพิเศษสำหรับเป็นที่ประทับของพระพุทธเจ้าที่เชตวัน ตัวคันธกุฎีได้สร้างแยกไว้ต่างหาก ส่วนสิ่งก่อสร้างอื่นที่เห็นเด่นชัดเรียกว่า บริเวณคันธกุฎี. Kantakuti. “Perfumed cell”; the cell that was built as a residence for the Buddha in Jetavana (India).

ครุฑี. ครุฑตัวเมีย. Krutee. A female garuda. (The garuda is the legendary birdlike creature that serves as heraldic emblem of Thailand.)

ฉัทันต์. ๑ ชื่อช้างตระกูล ๑ ใน ๑๐ ตระกูลเรียกว่า ฉัททันตหัตถี กายสีขาวบริสุทธิ์ดั่งสีเงินยวง แต่ปากและเท้าสีแดง. ๒ ชื่อสระใหญ่สระ ๑ ในสระทั้ง ๗ ในป่าหิมพานต์. Chattan. 1 One of the ten families of elephants (see Galawaga). 2 A large pond among the seven ponds of Himmapan forest.

ฉัพพรรณรังสี. รัศมี ๖ ประการ คือ ๑ สีนีละ (สีเขียวเหมือนดอกอัญชัน คือสีน้ำเงินนั่นเอง) ๒ สีปีตะ (สีเหลืองเหมือนหรดาลทอง) ๓ สีโรหิตะ (สีแดงเหมือนแสงตะวันอ่อน) ๔ สีโอทาตะ (สีขาวเงินยวง) ๕ สีมัญเชฏฐะ (สีแสดเหมือนหงอนไก่) ๖ สีประภัสสร (สีเลื่อมพรายเหมือนแก้วผลึก). คือสีที่แผ่ออกจากพระวรกายขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า. ธงฉัพพรรณรังสี. ธงศาสนาพุทธ. Chappana-Rangsi. A light of six colours, namely: blue like the flower of the aloes (butterfly pea, blue pea vine), yellow like golden realgar, red like a setting sun, white like a silver plate, orange (“swan’s leg”) like the flower of the Chinese burr or like a chicken comb, and shiny like a crystal. This is the halo emanating from Buddha’s body. Tong-Chappana-Rangsi. “The Six-Colors Beam Flag”: the Buddhist religion’s flag.

ชินาลัย. ที่อยู่ของพระพุทธเจ้า. Chinalay. Abode of the Buddha.

ตบะ. “ความเพียรเครื่องเผาผลาญกิเลส” คือ พิธีข่มกิเลสโดยทรมานตัว. ข้อปฏิบัติ ของพระพุทธศาสนา หมายถึงการทำความเพียรเพื่อกำจัดกิเลสออกจากจิต การรักษาศีล การทำสมาธิ การรักษาธุดงค์ ฯลฯ เป็นตบะทั้งสิ้นความอดทนอย่า. Tapa. “Penance”, i.e. the suppression of desire through physical mortification. In Buddhist religion, it means the evacuation of desire from the mind through the practice of religious precepts, meditation, patience, tudong [taking the road as a form of merit-making and other monk practices], etc.

ทองพระขุน. ขุนเพ็ด, ปลัดขิก,อ้ายขิก. รูปอวัยวะอันเป็นองค์กำเนิดของชาย, รูปของลับของชาย. Tong-Pra-Kun, or Kun-Pet, or Palat-Kik, or Ay-Kik. A carved figure of the masculine genitals [serving as amulet].

ทัณฑิมา. ชื่อนกในพวกสัตว์หิมพานต์ รูปเป็นครุฑถือกระบอง. / ชื่อนกในนิยาย หัวเป็นนกตัวเป็นครุฑ ถือไม้เท้าอยู่ในป่าหิมพานต์. Tantima. A bird in Himmapan forest having the appearance of a garuda holding a club. Other definition: A legendary bird in Himmapan having a birdlike head and the body of a garuda, and holding a staff.

ทางใน. การหยั่งรู้ด้วยพลังจิต โดยปริยายหมายถึงการนึกเดาเอาเอง. Tang-Nai. “The Inner Way,” the foreseeing of things to come through mental exertion; in the figurative sense it means a correct guess.

ทานพ, ทานา. ภูตจำพวกหนึ่ง ซึ่งกล่าวว่าเป็นแทตย์หรืออสูร เป็นศัตรูต่อพวก เทวดา กล่าวว่าเป็นลูกของนางทนุ และพระกัศยป มีจำนวน ๔๐ บ้าง ๑๐๐ บ้าง. Tanop, or Tana. A kind of demons, daityas or asuras, enemies of the devas; they are said to be the offspring of Mother Nang Tanu and Father Pra Katsayop, and number either 40 or 100.

โทหฬะ. ๑ ความปรารถนาของหญิงตั้งครรภ์ ๒ ความแพ้ท้อง. Tohala. 1 Desires of a pregnant woman. 2 Morning sickness (in pregnancy).

ธไนศวรรย์. อิสรภาพเหนือทรัพย์. Tanaisawan. Freedom from riches.

บังสุกุล. เรียกผ้าที่พระภิกษุชักจากศพ หรือที่ทอดไว้หน้าศพ. Bangsukun. The garment worn by a monk, taken from a corpse over which it was laid.

ปลุกผี. นั่งบริกรรมคาถาจนกระทั่งผีลุกขึ้นมาหรือปรากฏกาย เพื่อใช้ให้ไปทําประโยชน์ตามที่ตนปรารถนา หรือเพื่อลนเอานํ้ามันจากคางผีตายทั้งกลมที่เรียกกันว่า น้ำมันพราย สำหรับดีดให้หญิงหลงรัก. Pluk-Pi. “Call the Ghost,” to recite incantations until a ghost materializes, in order to make it act according to one’s wishes; or to collect oil from the body of a woman who died while in pregnancy, used to make women fall in love.

ปลุกพระ. บริกรรมคาถาเสกพระเครื่องเพื่อให้เกิดความขลัง. Pluk-Pra. “Call the Blessed,” to recite incantations upon an amulet in order to activate its magic.

ไปศาจี. ๑ ภาษาของผี. ๒ เป็นชื่อภาษาหนึ่งในอินเดีย. Paisatjee. 1 The language of ghosts. 2 A certain language in India.

ผีดิบ. ๑ ศพที่ยังไม่ได้เผา. ๒ ผีที่ยังไม่ได้เผา. Pi-Dip. 1 An uncremated body. 2 Ghost of an uncremated body; undead.

พระผอม, หลวงพ่อผอม. พระพุทธเจ้ารูปปางบำเพ็ญทุกรกิริา. Pra-Pom, or Luang-Po-Pom. Emaciated Buddha, a Buddha image showing the Buddha practising self-mortification.

พระรอด. ชื่อพระเครื่องชนิดหนึ่งของลําพูน. Pra-Rot. An amulet of a kind from the province of Lamphun. [This is the only case I know of a geographical origin for a type of amulet.]

พิสมร. เครื่องรางชนิดหนึ่งรูปสามเหลี่ยมหรือสี่เหลี่ยม ร้อยสาย สำหรับป้องกันอันตราย ม้วนร้อยสลับกับตะกรุด. Pitsamon. An amulet in triangle or square form, made of thread, and used to ward off danger. Can be strung together with takrut. [For a definition of the takrut, and of other amulets, see also my Thai-French Glossaire here]

พุทธังกูร. หน่อพระพุทธเจ้า คือผู้ที่จะได้เป็นพระพุทธเจ้าในภายภาคหน้า. Puttankun. A Buddha child, i.e. a person who will be Buddha in the future.

พุทธันดร. เวลาระหว่างพระพุทธเจ้าองค์หนึ่งกับอีกองค์หนึ่งบังเกิดขึ้น. Puttangon. The time span between one living Buddha and the birth of the next.

มรณภาพ. ความตาย, ตาย (ใช้แก่พระสงฆ์). ex. ชาวพุทธมีความเชื่อว่าพระสงฆ์ที่มรณภาพทั้งผ้าเหลือง จะไปเกิดเป็นพระภูมิเจ้าที่. Moranapap. To die, or death (used for monks). Ex. Buddhists believe that monks who die in their yellow robes will be born as guardian spirits (pra-pum).

มหาธาตุ. พระอัฐิธาตุของพระพุทธเจ้า พระบรมธาตุ หรือ พระบรมสารีริกธาตุ ก็เรียก . เรียกพระสถูปเจดีย์หรือพระปรางค์ที่บรรจุพระบรมธาตุ ว่า มหาธาตุ. Mahatat. A relic of the Buddha. Shrines or pagodas that enclose such relics are called relics temples (wat-mahatat).

มหาอุจ. ดาวพระเคราะห์ที่ทรงคุณสูงเด่น ทําให้เจ้าดวงชะตามีความเจริญรุ่งเรือง. Mahaoot. A planet that confers eminent benefits and makes one’s fate successful.

เมรุพระบุพโพ. เมรุขนาดน้อย สำหรับถวายพระเพลิงพระบุพโพ (น้ำเหลือง) ส่วนใหญ่จะทำที่วัดมหาธาตุ ฯลฯ (ศัพท์พระราชพิธี) Meru-Bup-Po. A small size crematory that serves to cremate the lymph (“yellow water”), mostly used in relics temples (royal ceremonies vocabulary).

ระลึกชาติ. ระลึกถึงความเป็นไปในชาติก่อน. Raleuk-Chat. “Life-Recall,” to remember former lives.

ลองของ. ทดลองดูว่าเครื่องรางของขลังนั้นจะขลังจริงหรือไม่. Long-Kong. To test whether the power of an amulet is effective or not.

วนัปติ. ไม้ใหญ่, พญาไม้, ผีเจ้าป่า. Wanapa. A big tree. A banyan tree, lit. “king of trees.” A spirit of the forest.

ศรภ, ศรภะ. สัตว์ในนิยาย ถือกันว่า มี ๘ เท้า มีแรงมากกว่าช้างและสิงโต. Sarapa. A legendary animal believed to have eight feet and more strength than the elephant and the lion.

สมผุส, สัมผุส. การคำนวณหาองศาทางโหราศาสตร์เกี่ยวกับโลกและดาวพระเคราะห์เล็งร่วมกัน. Somput, or Samput. Astrological computation (evaluating conjunctions between the earth and other planets). [Monks practice it.]

สมพงศ์. การร่วมวงศ์หรือตระกูลกัน (โหร) วิธีคํานวณว่าหญิงชายที่จะเป็นคู่ครองกันมีชะตาต้องกันหรือไม่. / คำนวณวัน เดือน ปีเกิดคู่หญิงชายว่าจะอยู่กินเป็นสุขหรือไม่. Sompong. An astrological practice intended to determine whether a man and woman who are to marry have concurring fates or not. / An astrological examination of the birth dates of future spouses in order to determine whether their home life will be happy. [Monks practice it.]

สะลาบ. ผิวของพิมพ์หล่อพระที่แตกออกเป็นกาบเล็ก ๆ เมื่อความร้อนลดลงกะทันหัน. Salap. Small peels that burst out from the mold of an amulet when heat decreases abruptly.

สาลิกา. ชื่อเครื่องรางชนิดหนึ่ง เป็นตะกรุดดอกเล็กๆ อมไว้ในปาก ว่ามีสรรพคุณทำให้คนรัก. Salika. An kind of amulet, which is a takrut of very small size kept in the mouth and believed to make people fall in love with the owner.

สินี. นางผู้มีเนื้อขาว, นางงาม. Sini. A white-skinned woman, a beautiful woman. [The word “fair” in English conveys same both meanings.]

สุธาสินี. ผู้กินอาหารทิพย์ คือ เทวดา. สุธา. น้ำทิพย์, น้ำอมฤต, อาหารทิพย์. Sutasini. One that eats preternatural viands, i.e. a deva. From Suta. Preternatural water, amrit water, ambrosia.

เสกเป่า. Sek-Pao. “Blow the magic,” to consecrate something by breathing on it after pronouncing a religious formula.

โสสานิกะ. ๑ ผ้าทิ้งไว้ที่ป่าช้า. ๒ ผู้อยู่ในป่าช้า. Sosanika. 1 A garment left in a cemetery. 2 A person living in a cemetery [For example I found ภิกษุโสสานิกะ, a monk].

หงส์. นกในนิยายถือว่าเป็นนกในตระกูลสูง มีเสียงไพเราะ เป็นพาหนะของพระพรหม. Hong. A legendary bird of noble lineage, his cry is melodious, and he serves as a vehicle to Brahma. [Has given his name to the swan in Thai language.]

หวอด. ฟองน้ำที่ปลาบางชนิดพ่นไว้สำหรับเก็บไข่. Wot. A nest of clustering bubbles that some species of fishes build by blowing in order to keep their eggs inside. [Known as fish foam.]

แหนง. พิธีทางไสยศาสตร์อย่างหนึ่งที่ทำให้ผู้หญิงไม่ได้แต่งงานตลอดไป. Neng. A black magic ceremony intended to prevent a woman from ever marrying.

เหรา. สัตว์ในนิยายมีรูปครึ่งนาคครึ่งมังกร. Hera. A legendary animal, half-naga half-dragon. [The naga is the famous legendary snake of South Asian lore.]

อนงค์. ผู้ไม่มีตัวตน เป็นชื่อกามเทพ เทวดาองค์นี้ถือธนูและศรทำด้วยดอกไม้. Anong. “Incorporeal being,” a name of Kam-Tep, the Love God, represented with a bow and arrows made of flowers.

อนันตริยกรรม. กรรมที่ให้ผลไม่เว้นระยะ คือ กรรมที่เป็นบาปหนักที่สุด มี ๕ อย่าง คือ ๑. ฆ่าบิดา ๒. ฆ่ามารดา ๓. ฆ่าพระอรหันต์ ๔. ทําให้พระกายพระพุทธเจ้าห้อเลือด ๕. ทําให้สงฆ์แตกแยกกัน. Anantriyakam. The five greatest sins, i.e. 1 to kill one’s father; 2 to kill one’s mother; 3 to kill a saint (arahant); 4 to bruise a Buddha’s body [not a common one, I guess]; 5 to make a monk break its vows.

อภิญญา. ความรู้อย่างสูง, ความรู้ยิ่งในพระพุทธศาสนามี ๖ อย่าง คือ ๑. อิทธิวิธิ แสดงฤทธิ์ได้ ๒. ทิพโสต หูทิพย์ ๓. เจโตปริยญาณ รู้จักกำหนดใจผู้อื่น ๔. ปุพเพนิวาสานุสติญาณ ระลึกชาติได้ ๕. ทิพจักขุ ตาทิพย์ ๖. อาสวักขยญาณ รู้จักทำอาสวะใ. Apinya. “The Highest Forms of Wisdom,” in the Buddhist religion there are six: 1 ability to perform magic deeds; 2 clairaudience; 3 detecting others’ intentions; 4 recalling former lives; 5 second sight or clairvoyance; 6 overcoming desire.

อรหัน. ๑ ชื่อสัตว์ในนิยาย มี ๒ เท้า มีปีกคล้ายนก หัวคล้ายหัวคน. ๒ ผู้วิเศษ. Orahan. 1 A legendary animal having two feet, and wings, and a man-like face. 2 A wizard.

อัมพุชินี. สระบัว,หนองบัว. Ampuchini. A lotus pond.

โอปปาติกะ. ผู้เกิดผุดขึ้นโดยไม่ต้องอาศัยพ่อแม่ อาศัยอดีตกรรมได้แก่เทวดา พรหม สัตว์นรก เปรต อสุรกาย อุปปาติกะ ก็เรียก. Oppatika. Creatures born without the intervention of parents, and having no past karma; a name applied to devas, Brahma, hell beasts, evil spirits, and asuras. [Included in the devas are garudas and nagas, of which only some kinds, however, are born oppatika.]

Sources: Mainly Sanook and Longdo online dictionaries. The English transcription of Thai words is my doing, as well as the English translation of definitions. My personal comments are to be found inside the symbols [].

November 2014

This is a supplement to the Thai-French Glossaire here.