Tagged: Thai Buddhist Proverbs

Thai Buddhist Proverbs IV

More proverbs from Proverbs I Like สุภาษิตที่ข้าพเจ้าชอบ
by Buddhadasa Bhikkhu พุทธทาสภิกขุ

Many thanks to Ponyo (PonyoThai) for her invaluable help.

For previous entries in this translation series, see Thai Buddhist Proverbs I, II & III

Leklai rainbow bracelet (Source: samulet.com)

*

ถ้อยคำที่ใช้เป็นประโยชน์ จัดเป็นสุภาษิตได้ทั้งนั้น
Every invaluable utterance can be considered a proverb.
.
คำสุภาษิตที่ท่านรุ้สึกว่าตื้นๆ ชืดๆนั่นแหละ อาจจะเป็นเพราะลึกเกินไป สำรับท่านก็ได้
That proverb which you find too simple, maybe it’s because it is too profound for you.
.
จัดเป็นอมตภาษิต เพราะใช้ได้ตลอดกาลนิรันดร
A proverb may be considered immortal because it will always be invaluable.
.
จัดเป็นอมตภาษิต เพราะช่วยให้คนเอาชนะความตายได้ ไม่อย่างใดก็อย่างนึ่ง
A proverb may be considered immortal because it helps people triumph over death one way or the other.
.
สุภาษิตเป็นปกาศิต และลิขสิทธิ์ของธรรมชาติ
Proverbs are sacred words and the copyright of nature.
.
ถ้าท่านเห็นแก่กิน ไม่เท่าไรก็ไม่มีอะไรจะกิน
If you think only about eating, soon you won’t have anything left to eat.
.
ถ้าท่านทำใจให้สงบ ท่านจะพบความสุขที่เยือกเย็นอยู่ตลอดเวลา
If you know how to put quiet in your heart, you will find cool happiness everywhere. (In Thailand, where the weather can be very hot, coolness has very positive implications.)
.
ถ้าท่านทำดีเพื่อเด่น ก็ถูกเขารุมกันเขม่น แม้จากญาติมิตรของตนเอง
If you do good just for show, no one will like you, not even your relatives and friends.
.
ถ้าท่านหวังพึ่งแต่คนอื่น ก็มีวันที่จะต้องกลืนนำ้ตาตนเอง
If you know nothing but to rely on others, one day you’ll have to swallow your bitter tears.
.
จะจบเกมทั้งหมดทั้งสิ้นของชีวิต ก๊ต่อเมื่อการมองเห็นชีวิต ว่าเป็นของไม่ใช่ตน
You can end that game of life once and for all as long as you see your life as a thing rather than a self.
.
ถ้าท่านหูเบาใจเบา ชีวิตของเราก๊จะเป็นนุ่นปลิวไปตามลม จนตามจับกันไม่หวาดไหว
The life of a gullible person is like cotton fluff in the wind; he or she cannot take hold of it.
.
ถ้าพูดโดยไม่คิด มันจะกลายเป็นพิษกลับมาหาท่าน อย่างสุดที่จะป้องกัน
Thoughless words will come back at you like some poison against which there is no antidote.
.
ถ้าไม่มีความทุกข์แล้ว จะสร้างความสุขขึ้นบนรากฐานอะไร จงขอบใจความทุกข์กันเสียบ้าง
Without the experience of suffering, what measure will you have of happiness? Therefore, give a little appreciation to suffering.
.
ปิดปากให้เป็นใบ้ ไม่พูดจา ดีกว่าเปิดปากไว้นินทาเพื่อนบ้าน ไม่ต้องกลัวใครจะหาว่าเป็นคนโง่คนขลาด
Keeping silent is so much better than gossiping about one’s neighbors, so don’t be afraid of being derided as unintelligent or shy.
.
กินอยู่แต่พอดี แม้ผีจะหัวเราะ ก็ยังดีกว่ากินดีอยู่ดี จนผีกลัว
To eat with moderation, even if a ghost laughs at you, is better than to eat so much as to frighten the ghost.
.
ความกล้าที่ความกลัวหรือความจำเป็นบังคับให้เกิดขึ้น ก็คือความวิกลจริตชนิดหนึ่ง
Born of fear or necessity, courage is a form of madness.
.
เศรษฐีมีเงน จะชั่วช้าสามานย์สักปานใดก็ยังมีคนนับถือ แต่ผีไม่นับถือ แม้ผีเรือนเศรษฐีนั้นก๊ตาม
No matter how much an evil person he shows himself to be in all his doings, a rich man will always find people who respect him. But spirits don’t respect him. Not even the guardian spirit of his house.
.
พูดว่า “ทำบุญเข้าไว้จะได้ไปสวรรค์” ทั้งที่ยังไม่รู้จักเลยว่าบุญและสวรรค์นั้นคืออะไร และจะเป็นไปได้อย่างไร
People keep saying “good deeds lead to heaven” without having the least idea what goods deeds are nor heaven nor how this is possible.
.
ยิ่งทำเด่น ยิ่งถูกคนเขาเขม่น และคอยสมน้ำหน้า เมื่อความเด่นพังทลายลง
The more distinction you achieve, the more people take umbrage at you and wait for the moment of your collapse when they can say “it serves him right.”
.
พี่เกรงกลัวกฎหมาย น้องไม่กลัว ก็เป็นอันว่าคลานตามกันมาเพื่อรับผลต่างกัน
Big brother fears the law, little brother fears it not. Same parents, different results.
.
ผู้ที่สามารถทำสิ่งสำคัญ ให้กลายเป็นสิ่งไม่สำคัญ นั่นแหละคือคนสำคัญที่แท้จริง ซึ่งไม่มีใครรู้จักหรือสนใจ
Someone who knows how to make important things unimportant, here is a really important person. Yet no one knows them nor cares about them.
.
ในสนามกีฬานั่นแหละ มีน้ำใจแห่งความเป็นนักกีฬาน้อยไปกว่าตามถนนหนทางไปเสียอีก ดูให้ดี
There is even less sporting spirit on a sports field than in the street. Pay attention.
.
การฟังความข้างเดียว อย่างดีที่สุดก็ได้ความเพียงครึ่งเดียว หรืออาจไม่ได้ความเสียเลยก็มี
With partiality one at best gets half the thing, and perhaps even nothing at all.
.
ความรู้ครึ่งๆ กลางๆ ทำความเสียหายให้มากกว่าความไม่รู้ มิใช่เสียหายเพียงครึ่งเดียว
Knowing half the story will bring you much more trouble, and not only half so much, than knowing nothing at all.
.
สูเจ้าก็เหมือนใครอื่น ใครอื่นก็เหมือนสูเจ้า ในการที่จะต้องไต่เต้าไปตามผลแห่งกรรมของตน, รู้จักรักกันไว้เถิด
We are all the same in that we all must live according to the law of karma, therefore we must learn to love one another.
.
โจรภัยสิบครั้ง ยังสูญเสียน้อยกว่าอัคคีภัยหนึ่งครั้ง, อัคคีภัยสิบครั้ง ไม่เท่ากิเลสภัยหนึ่งครั้ง
One fire disaster will take you more than ten burglaries, one bad deed is worse than ten fire disasters.
.
ลงโทษคนไม่ผิดหนึ่งคน เสียหายแก่ธรรมะยิ่งกว่าไม่ได้ลงโทษคนผิดร้อยคน
To punish one innocent person is a greater breach of dharma than not to punish one hundred guilty people.
.
เสียใจก็ร้องไห้ ดีใจก็ร้องไห้ เฉยๆก็ร้องไห้ นั้นคือนางฝ้าที่ถูกตะเพิดไล่ลงมาจากสวรรค์
They cry when sad, they cry when happy, they cry when neither sad nor happy: they are angels expelled from heaven.
.
เสียใจก็ด่า ดีใจก็ด่า ไม่มีอะไรก็ด่า คืออสุรกายจอมขลาดจุติมาเกิด
They curse when sad, they curse when happy, they curse when neither sad nor happy: they are reincarnations of cowardly demons.

Proverbes thaïs II / Thai Proverbs II

Suite de la traduction des Proverbes que j’aime, de Buddhadasa Bhikku. (Proverbes thaïs I)

(April 24, 2014. Thai Buddhist Proverbs II. I have just added an English translation.)

Emerald_Buddha

จงดำเนินชีวิตของท่านไปบนหนทางที่ส่องสว่างอยู่ด้วยแสงแห่งพระธรรม
Puisses-tu engager tes pas sur le chemin qu’illumine la sagesse du Bouddha.

May you conduct your life on the path which the wisdom of the Buddha illuminates.

โลกนี่คือโรงละคร ที่แสดงไปเองตามอวิชชาของมนุษย์ ไม่มีหยุดตลอดการ
Ce monde est un théâtre dont la pièce se joue à l’insu des hommes et ne prend jamais fin.

This world is a stage where the play is played without people’s knowing and has no end.

โลกนี่คือกรงไก่ ที่ไก่แต่ละตัวในกรงนั้น จะจิกกันเองไปตลอดเวลา จนกว่าจะถูกฆ่า
Ce monde est une cage à poulets, où tous se piquent du bec les uns les autres jusqu’à ce que mort s’ensuive.

This world is a chicken cage where all peck one another to death.

ของอร่อย ทำให้กินเกินพอดี แล้วก็นำมาซึ่งโรค และปัญหาอีกนานาประการ
Les mets délicieux sont ceux qui font manger plus que de raison et causent maladies et autres souffrances.

Delicious viands make one eat more than is reasonable, causing diseases and other ailments.

ระวังการเทศน์ที่ไม่มีการสอนให้ละกิเลส มีแต่สอนให้เคลิบเคลิ้มไปในสวรรค์
Prends garde aux doctrines qui ne t’enseignent point à surmonter le désir ; elles t’endorment et te font croire que tu es au paradis.

Beware the doctrines that do not teach you to overcome desire; they bring on sleep and make you believe you are in heaven.

ถ้าความโลภเป็นสิ่งที่ทำให้อิ่มได้ มนุษย์ก็จะไม่รบกัน เพราะอิ่มไม่ได้ จึงรบกันอย่างนิรันดร
Si l’avidité était quelque chose que l’on puisse satisfaire, les hommes ne se battraient pas ; comme elle ne peut être satisfaite, ils sont en conflit permanent.

If greed could be satiated, men would not fight each other; as it cannot be satiated, their conflicts know no rest.

แก่หัวหงอกแล้ว ปากก็ยังไม่สิ้นกลิ่นน้ำนม ก็ตองกินนมกันต่อไป
Bien qu’il soit vieux et que ses cheveux soient gris, son haleine a toujours l’odeur du lait, il faut donc qu’il continue à boire du lait (sous-entendu, en renaissant dans une autre vie).

However old and his hair gray, his breath still smells milk; therefore he must keep on drinking milk (i.e. he must, I suppose, be born once more after death).

สมัยที่ต้องตักน้ำใส่กะโหลกชะโงกดูเงานั้น คนเขารู้จักหน้าตาของเอง ดีกว่าสมัยมีกระจกเงาของเรา
Les époques où nous devons recueillir de l’eau dans une écorce de noix de coco et nous pencher pour voir dedans notre reflet valent mieux, pour connaître notre visage, que celles où nous avons des miroirs.

Times when we must scoop water with a coconut shell and lean forward to see our reflection in it, are better for the knowledge of our face than times when we are provided with mirrors.

คนเมากับคนบ้า มาสัมมนากันเมื่อไร ก็อาจทำให้คนทั่วไปพลอยเป็นบ้า
Des fous se rendent ensemble à un séminaire ; peut-être rendront-ils fous les autres participants.

A group of insane people attend a seminar; perhaps they will drive the others insane.

หมอดูต้องการความรู้ในการดูหน้าคนแล้วทายใจ มากกว่าการรู้ทางโหราศาสตร์
L’astrologue cherche et trouve ses réponses sur les visages bien plus que dans les étoiles.

The astrologer seeks and finds his answers on the faces rather than in the stars.

เกิดมาจน ก็มีสิทธิที่จะเป็นเศรฐีได้ เกิดมารวย ก็มีสิทธิที่เป็นยาจกได้
Né pauvre tu as le droit d’être riche, né riche le droit d’être pauvre.

Born poor you have the right to become rich; born rich the right to become poor.

เสือ แม้จะเป็นสัตว์ดุร้าย ก็รักลูกเมียของมัน เท่ากับที่สัตว์อ่อนโยนชนิดอื่นมันรัก
Bien que le tigre soit un animal féroce, les petits tigres sont autant aimés de leurs parents que les petits chez les animaux plus tendres.

However fierce an animal the tiger is, yet tiger cubs are loved by their parents as much as the young of tender animals are by theirs.

งูพิษ ไม่มักกัดเหมือนงูที่ไม่มีพิษ แต่เราก็ไม่ไว้ใจงูพิษ ยิ่งกว่างูธรรมดา
Le serpent venimeux ne mord pas aussi souvent que celui qui n’a pas de venin, mais nous nous méfions bien plus du premier que du second.

The venomous snake does not bite as often as the venomless snake, yet we are more cautious about the former.

เป็นอีกา อย่าเข้าไปในฝูงยูงหรืฝูงหงส์ เพราะเท่ากับเข้าไปฉีกหน้าตัวเอง ไม่ช้าก็เร็ว
Ne va pas, corbeau, parmi les paons ni parmi les cygnes, ce serait humiliant pour toi.

Listen, crow, do not go among peacocks and swans: spare yourself the humiliation.

สญชาตญาณแห่งการแสดงปมเขื่อง ยังเหลืออยู่เท่าๆกัน ทั้งในคนและในสัตว์
L’instinct consistant à vouloir manifester une supériorité quelconque se trouve tant chez l’homme que chez l’animal.

The instinct by which one wants to display superiority can be found in animals as well as humans.

หมา มันรักเจ้าของอย่างจริงใจ เลยคิดไปว่า ถ้าขโมยของกิน เจ้าของคนจะชอบมากกว่าโกรธ
Le chien aime sincèrement son maître, et de plus il considère que, s’il vole de la nourriture, l’affection de son maître l’emportera sur sa colère.

The dog sincerely likes his master and if he steals some food he thinks his master’s affection will be greater than his anger.

หมา เฝ้าขโมยได้ดี ทั้งที่มันเองนั่นแหละเป็นจอมขโมย นะเล้ย
Contre les voleurs le chien est un bon gardien, bien que ce soit lui le plus grand des voleurs.

Against thieves the dog is a good watch, eventhough he is himself the greatest of thieves.

ลูกสัตว์ยังไม่ลืมตา ก็ยังเที่ยวสายหาเต้านมแม่จนพบ ลูกคนเป็นอย่างไร แม่ต้องเอามายัดปากให้ มิใช่หรือ
Le petit de l’animal n’a pas encore ouvert les yeux et trouve déjà son chemin jusqu’aux mamelles de la mère, tandis que c’est la mère qui doit porter le sein à la bouche du petit de l’homme. N’est-ce pas ?

The young animal, eyes still closed, finds its way to the mother’s udders by himself, whereas among humans it is the mother who must bring her breast to her baby’s mouth. Is it not true?

คาามชั่วเป็นปลิงเกาะใคร ก็จะดูดเลือดเขาไป โดยไม่ให้เขารู้สึกตัว
Le mal qui te rend mauvais est une sangsue qui s’accroche à toi et te suce le sang sans que tu ressentes quoi que ce soit.

Evil is a leech that clings to you and sucks your blood out without your feeling anything.

ความหวังเป็นเครื่องทรมานใจ มิใช่เป็นเครื่องบำรุงจิต ดังที่คนเขาคิดกัน และสอนให้อยู่ด้วยความหวัง
L’espoir est une torture, et non une douceur comme le pensent et disent les gens.

Hope is a torture and no sweetness as people think and say.

August 2013